فراموش کردم
رتبه کلی: 734


درباره من
سلام
اینجانب یوسف عسگری
متاهل پدر دو فرزند
شغل کارمند آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک راه وشهرسازی
تحصیلات مهندس عمران و عضو نظام مهندسی ساختمان استان
بیش از 20 سال سابقه اجرایی ومدیریتی در پروژهای عمرانی
از جمله سدسازی،راه سازی
انتقال خطوط لوله ،احداث راه آهن ,ساخت مسکن ،شهرک سازی،...گذراندن دوره های ویژه
کنترل کیفی عملیات خاکی وبتن و آسفالت و ...
سعی دارم با درج مطالب علمی و عملی وپاسح به سئولات عمرانی همشهریان عزیز قدم کوچکی برای آبادانی کشورم بردارم.تلفن تماس09333230040
یوسف عسگری (Usefasgari )    

بر رسی زمین لرزه رودبار و منجیل

درج شده در تاریخ ۹۱/۰۳/۲۸ ساعت 19:38 بازدید کل: 1502 بازدید امروز: 1
 

زمین‌لرزه رودبار ومنجیل

 

 

 

 

 

 

تاریخ

۳۱خرداد۱۳۶۹
ساعت ۲۱:۰۰به وقتUTC
برابر با ۰۰:۳۰صبح به وقت محلی

بزرگی

۷٫۴ریشتر[۱](به مدت ۶۰ثانیه)

زیان

بین ۴۰٬۰۰۰تا ۵۰٬۰۰۰نفر کشته[۲]، ۶۰٬۰۰۰نفر زخمی و حدود ۵۰۰٬۰۰۰نفربی‌خانمان

پس‌لرزه‌ها

صدها پس‌لرزه

مختصات: شرقی‌″۳۲۲۴°۴۹شمالی‌″۲۵ ′۵۷ °۳۶ / °۴۹٫۴۰۹شرقی°۳۶٫۹۵۷شمالی / ۴۹٫۴۰۹;۳۶٫۹۵۷(نقشه)

 

 

زمین‌لرزه منجیل-رودباردر ساعت ۳۰ دقیقه بامداد به وقت ایران در پنجشنبه ۳۱ خردادماه۱۳۶۹(برابر با ۲۱ ژوئن ۱۹۹۰ در ساعت ۲۱ به وقت گرینویچ) در نزدیکی شهر رودبارو روستاهای تابعه در استان گیلانو شمال غرب استان زنجاندر ناحیه طارم علیابروز نمود و تا شعاع ۱۰۰ كیلومتری از مرکززمین‌لرزه موجب خسارات جانی و مالی فراوان گردید. ارتعاشات حاصل از امواج لرزه‌ای در استان‌های زنجان و گیلان و در بخشهایی از استان‌های آذربایجان شرقی، تهران، مرکزی، مازندران، سمنان، همدانو كردستانبه مدت حدود ۶۰ ثانیه احساس گردید و موجب وحشت عمومی شد، لیكن خسارات جانی و مالی به همراه نداشت. این زمین‌لرزه در یك منطقه پرتراكم از نظر جمعیت اتفاق افتاد، بطوریكه علاوه بر روستاهای موجود در منطقه چندین شهر مهم كشور نیز تحت تأثیر آن قرار گرفتند. کانون زلزلهمذکور را کارشناسان حدود ۱۹کیلومتری از سطح زمین اعلام کردند و علاوه بر حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر که بر اثر این رویداد جان خود را از دست دادند، بیش از ‪۲۰۰هزار واحد مسکونی تخریب شدند و خسارات عمده‌ای به تأسیسات و اماکن عمومی در استانهای گیلان و زنجان که متأثر از این زمین‌لرزه بودند، وارد آمد و حدود ۵۰۰٬۰۰۰ تن بی‌خانمان شدند.

 

 

جایگاه زمین‌ساخت و تاریخچه لرزه‌خیزی منطقه

از نظر بشقاب زمین‌ساختمحل رویداد زمین‌لرزه در رشته كوههای البرزدر شمال غرب ایران قرار داشت. رشته كوههای البرز از یك ناحیه كمانی شكل باریك با طاقدیس‌هاو ناودیس‌هایموازی تشكیل شده كه مرز جنوبی تحدب پهناور دریای خزررا تشكیل می‌دهد. این ناحیه در شمال با بلوك خزرو در جنوب با پهنه ایران مركزی مواجه است. در بخش غربی این ناحیه محور ساختارهای زمین‌شناسی دارای یك روند شمال‌غربی-جنوب‌شرقی بوده كه تقریباً با بخش شمالی كمربند چین خورده فعال زاگرسموازی است. از سوی دیگر در بخش شرقی منطقه البرز روند محور ساختارهای زمین شناسی تقریباً شمال‌شرقی-جنوب‌غربی و به موازات گسل كویر بزرگ (درونه)می‌باشد. در پهنهٔ لرزه زمین‌ساختی البرز به ویژه در منطقه زلزله زده گسل‌هایمهم، عموماً روند خاوری ـ باختری با اندكی تمایل به سوی شمال باختری دارند و اكثراً از نوع گسل‌های فشاریمی‌باشند. این ایالت از نظر لرزه‌خیری یكی از جنبانترین ایالت‌های ایران بوده و در گذشته زمین‌لرزه‌های بزرگی در آن روی داده است كه استانهای گیلان و مازندران را متأثر ساخته است. مهمترین گسل‌های شناخته شده آن منطقه عبارت‌اند از:

  1. گسل شمال البرز با روند شمال غرب ـ جنوب شرق با شیب زیاد به سمت جنوب غرب.
  2. گسل لاهیجان با روند شمال شرق ـ جنوب غرب.
  3. گسل ماسوله با روند شمال غرب ـ جنوب شرق.
  4. گسل رودبار با روند شرق ـ غرب با شیب زیاد به سمت شمال.
  5. گسل كولور با روند شمال غرب ـ جنوب شرق.
  6. گسل آستارا با روند شمال ـ جنوب.

آمار داده‌های لرزه‌ای دستگاهی (یكصد سال اخیر) و تاریخی نشان می‌دهد كه این ناحیه از توان لرزه خیزی بالایی برخوردار بوده و مطابق نقشه خطر زمین‌ لرزه ایران (مانوئل بربریان 1977) این ناحیه در منطقه تخریب متوسط تا زیاد قرار دارد.

کشته‌ها و خرابی‌ها

تصویری از خرابی‌های زمین‌لرزه رودبار-منجیل

زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ رودبار-منجیل به بزرگی ۷٫۴در ساعت ۲۱:۰۰ به وقت گرینویچ و سی دقیقه بامداد به وقت محلی رخ داد و شهرهای رودبار، منجیل، لوشانو ۷۰۰ روستای اطراف را به نابودی کشاند و به ۳۰۰ روستای دیگر خسارت عمده وارد نمود. خسارت حاصله از این زمین‌لرزه ۲۰۰ میلیارد دلار برآور شد. کانون ژرفیزمین‌لرزه مذکور حدود ۱۹کیلومتری از سطح زمین بود و براثر آن یکصد هزار خانه خشتی و گلیبا خاک یکسان شدند یا متحمل خسارات عمده گردیدند و بیش از چهل‌هزار کشته، شصت‌هزار زخمی و پانصدهزار بی‌خانمان آنرا در لیست مرگبارترین ۱۰ زلزله جهان در صدسال گذشته قرار می‌دهد.[۳]چند ساعت پس از وقوع زمین لرزه اصلی چندین پس‌لرزهبه وقوع پیوست که بزرگی موج لرزه‌ایآنها بیش از ۵ بود. بزرگترین پس‌لرزه حدود ۱۲ ساعت پس از وقوع زمین‌لرزه اصلی اتفاق افتاد، که بزرگی آن Mb=۶ گزارش گردید. پس از نصب شبکه لرزه‌نگاری صحراییمؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهرانروزانه حدود چند صد پس‌لرزه ثبت می‌گردید که بزرگی آنها در مواردی از ۵ تجاوز می‌نمود. عمق اکثر این پس‌لرزه‌ها بین ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر متغیر گزارش شده‌است. این زمین‌لرزه به لحاظ وسعت و شدت از زلزله‌های بی‌سابقه این منطقه در طی سدهء اخیر بود که مناطق وسیعی از استانهای تهران، گیلان، آذربایجان شرقی، مرکزی، زنجان، همدان، مازندران، سمنانو شهرهایی از قبیل لاهیجان، رودسر، لنگرود، آستانه اشرفیه، تنکابن، سراب، اردبیل، مشکین‌شهر، کرجو شهرک‌های اطراف بروجردمحور قزوین-رشت و روستاهای رودبار الموتطالقان، فیروزکوهمهدی‌شهر، شهمیرزاد، زیراب، بوئین زهراو دهها شهر و روستای دیگر را به لرزه درآورد. وقوع این زمین‌لرزه در تهراننیز باعث وحشت زیاد مردم شد و بسیاری را از خواب بیدار نمود، لیکن آثاری از ریزش منازل یا تلفات انسانی مشاهده نگردید. برخی از مطبوعات گزارش دادند که تعدادی از منازل مسکونی قدیمی تهران واقع در محلات جنوبی شهر آسیب‌های جزئی دیده‌اند.[۴]شدت زمین‌لرزه در تهران 5 درجه در مقیاس مرکالیتخمین زده شده‌است. زمین‌لرزه شهر تبریزرا به لرزه درآورد، در شهر خلخالاز شدت بیشتری برخوردار بود و باعث ریزش تعدادی از ساختمانها و وارد آمدن خسارات مالی شد. در شهر سرابباعث ریزش برج کوه آجرپزی ملی و چندین دیوار در نقاط مختلف شهر شد ولی در میانهو بروجردگرچه احساس گردید لیکن تلفات جانی در برنداشت.[۴]شهر قزوینو بخشهای تابعه آن به شدت لرزیدند که شکسته‌شدن شیشه‌های منازل و تخریب بعضی از خانه‌های مسکونی را بدنبال داشت و تعدادی مجروح نیز بجای گذاشت، لیکن خسارات مالی و تلفات جانی این زلزله در بخش‌ها و روستاهای کوهین، طارم سفلی، محور قزوین-رشت و نیز روستاهای رودبار الموتشدت بیشتری داشت.

در نخستین ساعات پس از زمین‌لرزه تعداد تلفات در روستای حیراز بخش الموتحدود ۵۰۰ کشته و مجروح و در کوهینو روستاهای حومه آن در بخش قاقازان۱۶۰ کشته گزارش گردید.[۴]در استان زنجاندو روستای آب برو ده شیرکه زمین‌لرزه در آنها شدت بیشتری داشته به کلی تخریب شدند و تعداد زیادی کشته و مجروح شدند. اکثر روستاهای طالقاندچار خسارات مالی زیادی شده و احشام زیادی به هلاکت رسیدند و تعداد زیادی منازل مسکونی ویران گردیدند.[۴]در استان گیلانشهرهای رشت، رودبار، آستانه اشرفیه، لاهیجان، منجیل، لوشانو صومعه‌سرادر جریان زمین لرزه بیشترین خسارات را دیدند. در این حادثه به بسیاری از منازل مسکونی تجاری، دولتی و راه‌ها و پل‌ها آسیب شدید وارد گردید. منبع بزرگ تأمین آب مشروب رشت-انزلی و تعدادی ساختمان و آپارتمان مسکونی ۷ و ۸ طبقه با خاک یکسان شد و تعدادی کشته و مجروح گردیدند. در آستانه اشرفیهمنبع آب آشامیدنی شهر به کلی ویران و ده‌ها خانه در اثر پدیده روانگرایی خاکتخریب گردیدند. وقوع زمین لرزه در مناطقی از شهرستان فومنموجب خسارات و تلفات فراوان جانی و مالی شد و در روستاهای ماسولهو نصیر محلهزمین‌لرزه ده‌ها خانه را ویران و ده‌ها تن را کشت. شهرهای منجیلو لوشاننیز از شهرهای دیگری بودند که به‌شدت تخریب شدند.

در شهر منجیل اکثر ساختمان‌ها ویران شدند و صدها کشته برجای ماند. سد منجیل در جریان زمین‌لرزه بشدت آسیب دید، بطوریکه دریاچه پشت سد تا پایان مرحله بازسازی بطور کامل تخلیه شد. در تونل‌های محور منجیل ـ رودبار شکستگی‌های بزرگ و چپ گرد بوجود آمد و مبادی ورودی تونل‌های به علت ریزش کوه تخریب گردیدند. شهرک هرزه ویلدر شمال غرب شهر منجیل به علت پایداری ساختمانهای مسکونی از تلفات کمتری برخوردار بود، لیکن روستاهای هرزه ویل به علت لغزش کوه به کلی ویران گردیدند.

شهر رودبار در مقایسه با شهر منجیل از شدت تخریب کمتری برخوردار بود، لیکن به اکثر ساختمانها آسیب شدید وارد آمد. در کیلومتر ۲۵ جاده رشت-رودبار جاده در اثر ریزش سنگ‌های عظیم مسدود گردید. شدت زمین‌لرزه در ناحیه رودبار-منجیل حدود ۹ درجه در مقیاس مرکالیتخمین زده شده‌است. در شهر گنجهکارخانه کفش و چرم گنجه به‌کلی ویران گردید و خسارات زیادی به شهر وارد شد. خسارات ناشی از زمین‌لرزه در ناحیه امامزاده هاشمجزئی بود و آثار حاصل از زمین‌لرزه در این منطقه کمتر به چشم می‌خورد ولی با نزدیک شدن به شهر رشتآثار تخریب تا اندازه‌ای بارزتر بود.

دلایل بالارفتن تلفات انسانی

زمان رخداد زلزله بسیاری از مردم استان گیلانبه‌خصوص جوانان در دقایقی پس از ساعت ۲۴ پنجشنبه سرگرم تماشای مسابقات فوتبال جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیابودند که زمین به یکباره لرزید و این‌چنین بود که به دلیل بیدار بودن، بسیاری از جوانان توانستند به‌هنگام وقوع فاجعه از منازل بگریزند و زیر آوار نمانند. اما علت بالا بودن خسارات جانی در زلزله منجیل درحقیقت، خطا در اعلام کانون زلزلهبود چراکه در آن زمان به دلیل محدود بودن ایستگاه‌های لرزه‌نگاری، کانون زلزله منطقه دیلماندر استان گیلان اعلام شد و از این رو زمان طلایی برای امداد رسانی به مناطقی که خسارات جدی بدانها وارد شده بود از دست رفت چراکه این زمان طلایی برای نجات آسیب دیدگان در زلزله ۲۴ تا ۷۲ ساعت است.[۵]

ضعف در اطلاع رسانی

تا چند روز پس از این رخداد، هیچکس از آن خبر نداشت و کسی نمی‌دانست دقیقاً چه اتفاقی افتاده‌است. وقتی خبر زمین‌لرزه آنهم پس از تأخیر از تلویزیونایران پخش شد نشانی مرکز زلزله به‌غلط رشتو دیلماناعلام شد که گمراه‌کننده بود و هنوز مشخص نشده‌ بود که در رودبار چه شده که پس از چند روز عمق فاجعه معلوم گردید. دلیل خطا در اعلام رومرکز زمین‌لرزهمحدود بودن ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در آنزمان اعلام شد. ۴ روز پس از زلزله که زمان‌ طلایی کمک عملاً از دست رفته‌ بود، عملیات امدادرسانی به این مناطق آغاز شد.

پیامدهای پس‌آیند

زلزله ویرانگر منجیل با همه پیامدهای فاجعه‌باری كه داشت، منشأ اثر اتفاقات مهمی در کشور گردید.

تحول در نظام مهندسی کشور

زلزله رودبار بی تردید تاثیر گذارترین زلزله در زمینه ساخت و ساز اصولی ومقاوم سازی در برابر زلزله و حوادث طبیعی بود و نقطه عطفی در مطالعات زلزله شناسی و مهندسی زلزله در ایران شد، به‌طوری‌كه مطالعه آن زمین‌لرزه بخشی از سرفصل‌های دروس زلزله‌شناسی مهندسی و همچنین پهنه‌بندی خطر زلزله را به خود اختصاص داده و هر ساله دانشجویانی برای بازدید از پهنه رومركز مهلرزه‌ای زلزله منجيل و درس‌هايی كه بايد از اين زلزله آموخت به منطقه منجیل و رودبار می‌روند. دكتر علی بیت‌الهی، مدير بخش زلزله مرکز تحقیقات ساختمان و مسکنبا یادآوری مصائب فاجعه‌بار زلزله 31 خرداد منجیل و رودبار در مصاحبه‌ای گفت: اين زلزله چنان تاثیرگذار بود كه می‌توان گفت، بعد از آن رويداد بود كه ستاد مدیریت بحرانوزارت كشورشكل گرفت، سازمان نظام مهندسیتأسيس شد، آيین‌نامه‌های ساخت و ساز مقاوم در كشور تدوین شد و مراكز پژوهشی مرتبط با زلزله بسط و توسعه یافتند.[۶]

از دیگر دستاوردهای مهم این واقعه برای جامع علمی وفنی کشور می‌توان به تشکیل نخستین مراکز تحقیقاتی و پژوهشی مرتبط با زلزله، تدوین آئین‌نامه‌ها و مقررات ملی ساختمانواستاندارها اشاره نمود.

رخداد زمین‌لرزه منجیل-رودبار همچنین سبب شد که با کمک بانک جهانیشبکهٔ شتاب‌نگاریمرکز تحقیقات ساختمان و مسکنتجهیز و توسعه یابد.

 

 

 

[نمایش]

 

زمین‌لرزه‌های ایران

   
  • سلماس(۱۳۰۹)
  • بوئین‌زهرا(۱۳۴۱)
  • دشتبیاض و فردوس (۱۳۴۷)
  • طبس(۱۳۵۷)
  • رودبارو منجیل (۱۳۶۹)
  • بیرجندو قائن (۱۳۷۶)
  • بوئین‌زهرا(۱۳۸۱)
  • بم(۱۳۸۲)
  • بروجردو دورود (۱۳۸۵)
  • تهران(۱۳۸۸)
  • دامغان(۱۳۸۹)
  • کازرون(۱۳۸۹)
  • فهرج(۱۳۸۹)
  • نیشابور(۱۳۹۰)
  •  
     

     

      

    تاریخ آخرین ویرایش مطلب: تاریخ آخرین ویرایش: ۹۱/۰۳/۲۹ - ۲۰:۲۱
    اشتراک گذاری: تلگرام فیسبوک تویتر
    برچسب ها:

    1
    1


    لوگین شوید تا بتوانید نظر درج کنید. اگر ثبت نام نکرده اید. ثبت نام کنید تا بتوانید لوگین شوید و علاوه بر آن شما نیز بتوانید مطالب خودتان را در سایت قرار دهید.
    فراموش کردم
    تبلیغات