فراموش کردم
اعضای انجمن(526) صفحه اصلی اخبار میانه عکس مذهبی هـنـری ورزشی حـــوادث کتاب میانه میانا تی وی معرفی همشهریان نمایندگان محترم مجلس مباحث انتخاباتی میانه اخبار ادارات و سازمانها درباره میانه بهمراه جزئیات لینکستان میانه مقررات انجمنهای صفحه اصلی
جستجوی انجمن
مدیر انجمن: مهدی عزیزی
مهدی ارنگ (mehdi-ARANG )    

آثار و بناهای تاریخی شهرستان میانه

درج شده در تاریخ ۰/۰۱/۰۵ ساعت 22:12 بازدید کل: 63 بازدید امروز: 63
 

مطلب زیر بهمراه مطالب موجود در صحفه شخصی بنده به کمک دوستان تهیه شده است.البته صحت و درستی اطلاعات نیاز به تحقیق دارد و حتی ممکن است بعضی اطلاعات نادرست و غیر واقعی باشد .اما هدف اصلی از نوشتن این مطالب تهیه یک منبع اطلاعاتی جامع و شامل از میانه است.از دوستان و بازدیدکنندگان عزیز خواهش میشود که اگر اطلاعات مفید بیشتری که صلاح میدانند به این مطلب اضافه شود را در قسمت نظرات و یا بصورت پیغام خصوصی ارسال کنند تا با همکاری هم این مطلب را کامل کنیم.

 

مسجد سنگی ترک (داش مسجید):

در ۲۹ کیلومتری شمال شرق میانه و در مرکز بخش کندوان واقع شده بعضـی ها  آن را به زمـان امـام حسـن (ع) نسبـت می دهند برخی دیگر زمان احـداث آن را در قرن ششـم می داننـد و بعضـی ها معتقدند که این مسجد در قرن هشتم ودوران حکـومت خانان مغول به دسـت سلطان محمد خدابنده(اولجاتیو) بنا شده است
مشاهیر روستای ترک:استاد حبیب ساهر، در اردیبهشت ماه ۱۲۸۲ شمسی


کاروانسری جمال آباد (کاروانسرای جمال آوا):

مربوط به دوره شاه عباس صفوی در 20کیلومتری جنوب میانه که اگراز جاده ترانزیت وارد بخش کاغذکنان شویم ، اولین روستائی که خواهیم دید ، روستای جامالآوا می باشد.


قلعه دختر(قیز کؤپروسو):

در22 کیلومتری جاده میانه به سمت زنجان واقع شده است.
پل دختر(قیز کؤپروسو): در فاصله ۲۰ کیلومتری جاده میانه به سمت زنجان بر روی رودخانه قزل اوزون ساخته شده است.

پل دختر:


شهر سوخته کاغذکنان:

با ۸۰ هکتار وسعت در دو کیلومتری قسمت غربی شهر آقکند و در کنار جاده آقکند-شیرین بلاغ قرار دارد. این شهر معرف ادوار مختلف فرهنگی و تمدنی از هزاره قبل از اسلام تا قرون میانه اسلامی می‌باشد. قطعات سفالهای شکسته در این منطقه به چشم می‌خورد.جمال ترابی طباطبایی در کتاب آثار باستانی آذربایجان این محوطه باستانی را با نام سفالهای کاغذکنان معرفی می نماید او در کتاب خود چنین می‌نویسد:در مجاورت آثار مذکور تپه خاکی مخروطی شکل موسوم به قلعه که در میان بعضی مردم به کلیسا شهرت یافته وجود دارد. تمام سفالینه‌های موجود در آن و یا سفال‌هایی که از حفره‌های مختلف (مانند لانه حیوانات و یا کند و کاو حفاران غیر قانونی) بیرون ریخته همه منسوب به سده‌های اواخر قبل از میلاد و دوره‌های اشکانی و ساسانی است.این محوطه باستانی به طور جدی مورد مراقبت قرار نمی‌گیرد و حفاری‌های غیرمجاز از طرف سوداگران در این منطقه رخ می‌دهد. احداث شهرک صنعتی در نزدیکی این محوطه نیز باعث لطمه به آن می‌شود.


پل شهرچای (شهر کؤپروسو):

در مسیرداخل شهری میانه به سمت ایستگاه راه آهن میانه مربوط به دوره صفویه به فاصله 4 کیلومتری از  مرکز شهر در جنوب شهرمیانه واقع شده است.


پل پردلیس کاغذکنان:

بر روی رودخانه قزل اوزن واقع است از تاریخ دقیق احداث این پل که در قرون سوم و چهارم هجری(شاید سلسه ساسانی) وجود داشته اطلاعی در دست نیست. این پل در دوره صفویه به دستور شاه طهماسب اول تعمیر یا تجدید بنا شده است

قبرستان بهمن آباد: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذ کنان- روستای بهمن آباد و شماره 26434 با اشکانی - ساسانی

قبرستان قدیمی قبله بولاغی:واقع در شهرستان میانه با شماره 22274 در فهرست آثار ملی ثبت شد.این قبرستان که در شمال روستای قره قیه از توابع بخش کندوان شهرستان میانه واقع شده، با توجه به سفال‌های سطحی یافت شده در محوطه قبرستان، به هزاره اول قبل از میلاد بازمی گردد.
از جنوب به دره گونی منتهی می شود و از شرق به قبله بولاغی می رسد و وجه تسمیه این قبرستان هم به خاطر چشمه ای ست که در سمت قبله قرار دارد و مردم محلی آنرا قبله بولاغی یا چشمه قبله نامیده اند.قبرستان قبله بولاغی حدود 350 متر طول و 200 متر عرض دارد و تحت مالکیت دولتی و جزء اراضی ملی است.

در پی حفاریهایی که در سال 1352 شمسی در یکی از قریه های اطراف میانه به نام آرموداق انجام گرفت یک مجسمه سفالین مربوط به دوره ساسانیان کشف شد. این تندیس توسط رئیس اداره باستان شناسی وقت به موزه باستانشناسی تبریز منتقل گردید.

قلعه نجفقلی خان (تپه خاک ): مربوط به دوره ساسانیان است و در میانه، خیابان شهید مطهری، محل قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ ۶ آبان ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه بنیاد: مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در میانه، ۵ کیلومتری جاده میانه به تبریز، ضلع غربی رودخانه میانه چای واقع شده و این اثر در تاریخ ۸ بهمن ۱۳۸۵ با شماره ثبت ۱۶۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گاونیه رود: مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوره اشکانیان و دوره ساسانیان است و در شهرستان ترکمانچای، بخش ترکمانچای، دهستان بروانان شرقی، ۱۰۰ متری شمال شرقی روستای گاوینه رود واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سنگی(داش قالا):در منطقه کوهستانی شمال کاغذکنان نزدیک به دره رودخانه قزل اوزن قرار دارد. وجود دره های عمیق و صخره های بزرگ اطراف، آن را به صورت دژ طبیعی نفوذ نا پذیری در آورده است. این قلعه که به صورت یک روستا در آمده، در زمانهای گذشته قلعه سنگی بوده است با استقرار ترکمانان سعدلو در کاغذکنان این محل به یک مرکز نظامی تبدیل شد. در سال1172 هـ . ق محمد خان سعدلو حاکم کاغذکنان و خلخال حصارهایی در پایین قلعه و اطراف آن احداث کرد. محمد حسن خان سعدلو در سال 1203 هـ . ق ساختمان و برجهایی بر قلعه افزود. این قلعه چندین بار در معرض خطر و محاصره مهاجمان قرار گرفت. در سال 1173 هـ . ق کریم خان زند به کاغذکنان حمله آورد و محمد حسن خان سعدلو را در آنجا محاصره کرد. محمد حسن خان پس از یک ماه تحمل محاصره سر انجام تسلیم کریم خان شد. این قلعه را نیروهای ذوالفقار خان افشار خمسه نیز در سال 1194 هـ . ق محاصره کردند در جنگی که در گرفت ذوالفقار خان شکست خورد و قلعه از محاصره قوای او به در آمد.
 
پل راه آهن :کیلومتر 18 محور میانه – زنجان واقع شده است.

پل بقرآباد ترکمانچای:
حمام امیرکبیر ترکمانچای:

جاده ابریشم(ایپک یولو):

تپه های باستانی بروانان:از نظر لغوی ((بروانان)) از قسمتهای((بر)) و ((وان)) و ((ان)) تشکیل شده است.
((بر)) مخفف واژه ((بار)) می باشد که به معنی قلعه و حصار هست. به معنی دفاع کردن، حفاظت و حمایت آمده است. واژه ی ((وان)) به معنی استخر و دریاچه بوده و ((آن)) در زبان ترکی قدیم بیان کننده ی جا و مکان، کثرت و تجمع و اجتماع می باشد. بنابراین معنی لغوی بروانان ، مکان و سرزمین دژها و دریاچه ها(برکه ها) خواهد بود.
بَروانان یا باروانان: نام دو تپه باستانی و از مهم ترین مناطق حوزه بزقوش{ یا بوز قوش} است که در روستای صومعه علیا (سوما) و روستای غریب دوست (کول تپه در 700 متری جنوبغربی غریب دوست) واقع شده و تاکنون مطالعه دقیقی در مورد تاریخچه این تپه ها صورت نگرفته است.


دژ بروانا یا هرم باستانی بروانان:

با قدمت چند هزار ساله در یک کیلومتری جنوب صومعه علیا
تکه سفال ها و سنگ نوشته های قدیمی در اطراف این تپه ها نشان گر قدمت هزاران ساله آن ها می باشد. تپه و شهر باستانی باروانان دارای وسعتی بیش از دو هزار هکتار و پوشیده از بقایای تمدنی عظیم می باشد.از مهم ترین تحقیقات سال های اخیر می توان به تحقیق سترگ دانشمند روسی، دیاکونوف اشاره نمود که مبتنی بر اسناد و یافته های مکتوب آشوری و بین النهرینی می باشد. در سال های 800 قبل از میلاد، در حوزه جنوبی دریاچه ارومیه تمدن ماننا شکل می گیرد که با تمدن های آشور در شمال بین النهرین و اورارتو در شمال دریاچه ارومیه در جدال بود. آشوریان در این سال ها در اوج قدرت خود بوده و برای چپاول ثروت های ماننا مخصوصاً غله و اسب در لشگر کشی های طولانی به ثبت وقایع و نام مکان های غارت  شده پرداخته اند که منابع بسیار ارزشمندی برای تحقیق در تاریخ ماننا و ماد می باشد. ذکر نام کشور باروتا در منابع اورارتویی تردید ما را برای معادل دانستن بیت باروای آشوری با باروانان فعلی برطرف می کند. در متون تاریخی قرن سوم هجری دوره اسلامی طبق نوشته استخری در کتاب ممالک والمسالک، بروانان از شهرهای مهم آذربایجان یاد شده است. مسعودی دیگر مورخ اسلامی از شهر شیز و آتشکده آذرگشسب در بین زنجان و مراغه یاد کرده و می گوید که آتشکده آذرگشسب بالای تپه ای بوده و بر بالای تپه حوض آبی قرار داشته که هم از لحاظ جغرافیایی  و هم از لحاظ معماری دقیقاً منطبق بر آثار به جای مانده شهر عظیم باروانان و هرم باستانی باروانان می باشد. آب استخر با لوله های سفالی از روستای دستجرد به بالای تپه باروانان منتقل می شده که می توان با کاوش های باستان شناسی بیشتر، به صنعت و پیشرفت آن عصر دست یافت.
بخش ترکمنچای شهرستان میانه شامل سه دهستان به نام های بروانان شرقی به مرکزیت دهستان صومعه علیا(سوما)، بروانان مرکزی به مرکزیت شهر ترکمنچای و بروانان غربی به مرکزیت دهستان غریب دوست است.

محوطه‌های تاریخی که در فهرست آثار ملی ثبت شده اند:

«محوطه سرن » به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان، دهستان تیر چای، دو کیلومتری جنوب شرقی روستای کزرج و قدمت اشکانی، ساسانی، قرون اولیه اسلامی و شماره 22283

« محوطه کت گولی» به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان، دهستان گرمه شمالی، یک کیلومتری جنوب شرق روستای نی‌باغی و قدمت اشکانی، ساسانی و شماره 22557

«محوطه خرابه کندی» به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان، دهستان گرمه شمالی، دو کیلومتری شرق روستای هندلان و قدمت اشکانی، ساسانی و شماره 22559

« محوطه اوج بیز» به موقعیت بخش کندوان، دهستان تیرچای، دوکیلومتری جنوب غربی روستای آوانلیق و قدمت هزاره یک قبل از میلاد، اشکانی، قرون اولیه اسلامی و شماره 22588

«محوطه تپه طوین » به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان ـ دهستان گرمه شمالی چسبیده به غرب روستای طوین و قدمت مفرغ هزاره یک قبل از میلاد و شماره 22731

« محوطه خرابه کند» به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان ـ دهستان گرمه شمالی ـ روستای سوطی و قدمت قرون اولیه اسلامی و شماره 22732

« محوطه آشاغی قبرستان» به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان ـ دهستان گرمه شمالی ـ چسبیده به غرب روستای تجرق و قدمت قرن یک تا پنج هجری قمری ـ مفرغ و شماره 22721 است.

تپه هایی که در فهرست آثار ملی ثبت شده اند:

تپه مامان گلی

تپه باش ارخی

تپه جهندیز

تپه کلهلی

تپه باستانی قلعه

تپه داش آلتی بویی

کول تپه (1)

کول تپه

تپه آونلیق(1)

تپه خرابه کند

تپه قبرستان زاویه

تپه بالوجه

تپه قلعه بوئینی

کول تپه ساری قمیش

تپه کهریز اوستی

تپه گوبک

تپه باش ارخی(2)

تپه هندلان (2)

تپه دره کند

کول تپه هواستان

تپه مدینه

تپه شاه حسین گلی

تپه گونی

تپه کولا را از تپه هایی

تپه حاج عوض تپه سی

تپه قلعه شیویار

تپه هندلان (1)

تپه بزرگ داش

اشرف تپه

تپه قبرستان شیویار

تپه قلعه بویینی (2)

تپه برونجق

قازان قیه تپه

کول تپه

بیزو تپه (2)

تپه دوش(دیم تپه)

تپه داش اوستی

تپه قلعه بویینی

تپه منجق دیم

تپه آونلیق

قلعه دیو دامی

قلعه سنگی

ساری قلعه

تپه قره چانلقیق: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذکنان- روستای ابابین و شماره 26393 با قدمت اشکانی - ساسانی

یومری تپه: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذ کنان- روستای چلاقو و شماره 26392 با قدمت ساسانی – قرون اولیه اسلامی

تپه گورقاداغی: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذ کنان - روستای گل تپه حسن آباد و شماره 26391 با قدمت اشکانی - ساسانی

کولی تپه: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذ کنان - روستای چلاقو و شماره 26390 با قدمت کالکولتیک - مفرغ

تپه قلعه پاوارس: به موقعیت جغرافیایی روستای پاوارس و شماره 26389 با قدمت هزاره 1 قبل از میلاد، اشکانی - ساسانی

 تپه شاه بلاغی 2: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغدکنان- روستای احمد آباد خانلیق و شماره 26388 با قدمت هزاره 1 قبل از میلاد و اشکانی ساسانی.

تپه شاه بلاغی 1: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذکنان -روستای احمد اباد خانلیق و شماره 26387 با قدمت هزاره اول ق.م – اشکانی – ساسانی – قرون میانه اسلامی. است.

گل تپه: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذ کنان-روستای کلیان و شماره 26386 با قدمت هزاره 1 قبل از میلاد ،اشکانی - ساسانی

ساغسلی تپه: به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای چرکینلو و شماره 26385 با قدمت اشکانی - ساسانی

تپه خلیقه باغی 2:به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای خلیفه باغی و شماره 26396 با قدمت اشکانی – ساسانی – قرون میانه اسلامی

تپه قلعه 2:به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای چیتاب آقا کریم و شماره 26395 با قدمت اشکانی - ساسانی

تپه قره زیارت 1: به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی-روستای قره زیارت و شماره 26394 با قدمت اشکانی – ساسانی و دوران متاخر اسلامی

تپه یله قارشو: به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای یله قارشو و شماره 26438 با قدمت اشکانی - ساسانی

تپه مسجدیری: به موقعیت جغرافیایی بخش کاغذکنان- روستای حسن آباد خانلیق و شماره 26437 با قدمت اشکانی - ساسانی

تپه قوش گلی: به موقعیت جغرافیایی بخش کندوان- روستای سوتی و شماره 26436 با قدمت هزاره 1 قبل از میلاد – اشکانی – ساسانی

تپه گوندوغدی : به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای گوندوغدی و شماره 26435 با قدمت اشکانی - ساسانی

تپه کهنه یورت: به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای چرکینلو و شماره 26433 با قدمت اشکانی – ساسانی – قرون 7-10 هجری

تپه سبز:به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی- روستای سبز و شماره 26432 با قدمت هزاره1 قبل از میلاد- اشکانی - ساسانی

تپه داغ ینگ آباد: به موقعیت جغرافیایی بخش مرکزی-روستای داغ ینگ آباد و شماره 26430 با قدمت مفرغ قدیم - هزاره 1 قبل از میلاد است.

از دیگر تپه هایی iهستند که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند.

 

این مطلب توسط مهدی عزیزی بررسی شده است. تاریخ تایید: ۰/۰۱/۰۷ - ۱۲:۱۸
اشتراک گذاری: تلگرام فیسبوک تویتر
برچسب ها:

1
1


لوگین شوید تا بتوانید نظر درج کنید. اگر ثبت نام نکرده اید. ثبت نام کنید تا بتوانید لوگین شوید و علاوه بر آن شما نیز بتوانید مطالب خودتان را در سایت قرار دهید.
فراموش کردم
تبلیغات
کاربران آنلاین (2)