فراموش کردم
لطفا تایپ کنید...
رتبه کلی: 698


درباره من
هم سلام وهم خدا حافظ خدمت دوستانی که تو این مدت به بنده لطف داشتن وبا ارزوی بهبودی برای هم سایتی هایی که تنش های عصبی ومشکلات روحیشونو با توهین بی هدف به کاربران دیگه تخلیه میکنن.
همیشه موفق و خوش وقت باشید .



خدا نگهدار
پژواک خاطرها (diroz )    

بازتاب چند همسری در جامعه

درج شده در تاریخ ۹۰/۰۴/۱۶ ساعت 14:22 بازدید کل: 9052 بازدید امروز: 1
 

 

بازتاب چند همسری در جامعه

نویسنده : رضا رمضان نرگسی

 

چکیده:

چند همسری به معنای اختیار کردن بیش از یک زن در نزد شارع، مقدس منوط به شرایط خاص و رعایت عدالت می‌باشد. این نوشتار ضمن تعریف چند زنی، وجود این پدیده در بین اقوام و ادیان و نظریات و علل آن را بررسی کرده است. به اعتقاد نگارنده تجدید فراش مرد موجب می‌شود که زن به آسیب‌هایی نظیر احساس شکست در زندگی، احساس تنهایی، بی‌اعتمادی و مشکلات اقتصادی و خانوادگی گرفتار شود، البته آمارها نشان می‌دهد که گرایش به چند همسری در حال کاهش است و مطابق نظر سنجی‌ها مخالفت با چند همسری بیش از موافقت با آن می‌باشد. در پایان نیز پیشنهاداتی جهت کاهش این پدیده و اثرات آن ارائه گردیده است.

پدیـده چند همسری از جمله مباحثی اسـت که در قـرن اخیـر بسیار مـورد توجه اندیشمندان اجتماعی قرار گرفته است. نکته قابل تأمل در این تبیین‌ها اتخاذ سرسختانة موضع دفاع یا مخالفت با چند همسری است. از نظر برخی افراد چند همسری در زمان‌های گذشـته رسم بـوده اسـت و اینـک در اکثـر جوامع مرسـوم نیست. از نـظر گـروه دیگر تنها اصل تجویز آن در متـون دینی، بـر جـواز انجام آن کفـایت می‌کند. این پشتیبانی مجدانه به حدی است که شائبه راجح بودن این کار را به ذهن متبادر می‌کند. به نظر می‌رسـد هنوز این مسأله جزء مسـائل مورد مناقشه و سؤال اسـت. آنچه تا کنـون از سـوی موافقین و مخالفین طـرح شـده اسـت، اغلب بـا پیش‌داوری، قضاوت ارزشی و تعصبـات جانبدارانه همراه بوده اسـت. بنابراین لازم اسـت به دور از هر گونـه قضـاوت بـه بازکاوی جامعه‌شـناختی ایـن پدیده و بازتـاب آن در اجتماع پرداخت.

تعریف چند همسری 
اصطلاح چند همسری در مقابل تک همسری[۱] فی نفسه واژه‌ای عام بوده و شامل چند شوهری[۲] و چند زنی[۳] می‌باشد، اما واژه مورد نظر این تحقیق چند زنی است.

این اصطلاح به معنی نوعی ازدواج است که داشتن بیش از یک زن را مجاز می‌شمارد. اصطلاح چند همسری از حیث ریشه شناسی (اتیمولوژی) تعدد زوج یا زوجه را مشخص نمی‌کند، اما کاربرد تاریخی آن همیشه به مفهوم زناشوئی مرد با بیش از یک زن بوده است. (Gould and Kolb, ۱۹۶۴: ۵۱۷-۵۱)

بیشتر مردان در جوامعی که تعدد زوجات در آن‌ها رواج ندارد، تنها یک همسر دارند و حق داشتن چند زن اغلب محدود به افرادی است که دارای منزلت والایی هستند و در این گونه جوامع معمولاً نسبت جنسی[۴] و عوامل اقتصادی مانع از این اتفاق می‌شوند. (Giddens, ۱۹۹۳: ۳۹۳)

چند همسری در ادیان و اقوام
چند زنی در اقوام

رسم چند زنی از جمله رسم‌هایی است که تاریخی به قدمت تاریخ بشر دارد، تا آنجا که بشر به یاد دارد از اقوام ابتدایی گرفته تا ملل متمدن این رسم وجود داشته است. به عقیده ویل دورانت این رسم از اجتماعات اولیه بشری سرچشمه گرفته و بلکه «در اجتماعات اولیه، اصل چند همسری روشی متداول و رایج بوده است» (ویل دورانت، ۱۳۷۰: ص۵۰) همچنین رسم چند زنی در میان اقوام چینی و هندی و بابلی و آشوری و مصری قدیم (ناصح علوان، ۱۴۰۴: ص ۱۵) و در میان قبایل سرخپوست آمریکا رواج کامل داشته است. ویل دورانت از قول سکولکرافت می‌نویسد: «در میان قبیله هندیشمردگان آمریکا اغلب مردان تا به سن پیری برسند، زنان متعدد می‌گیرند و حتی فرزندان خود را نمی‌شناسند» و سفید پوست‌ها را به خاطر اینکه تمام مدت عمر خـود را با یـک زن سـر می‌کنـند، مـورد تمسخر قرار می‌دهند. (ویل دورانت،۱۳۷۰: ص ۶۱)

در میان اعراب جاهلیت نیز تعدد زوجات حد و حصری نداشت. تعیین محدودة تعدد زوجات توسط اسلام برای آن عده از اعراب که بیش از چهار زن ‏داشتند، مشکل به وجود می‏آورد، لذا افرادی که بیش از این تعداد زن داشتند، مجبور بودند آنها را رها کنند. (مطهری، ۱۳۵۷: ص ۳۴۲) در ایران باستان نیز اصل تعدد زوجات اساس خانواده به شمار می‌رفت و تعداد زنانی که مرد می‌توانست داشته باشد، به نسبت توانایی مالی او بود و اغلب مردم کم بضاعت نمی‌توانستند بیش از یک زن داشته باشند. رئیس خانواده از حق ریاست دودمان بهره‌مند بود. یکی از زنان،‌ صاحب حقوق کامله بود و پادشاه او را زن یا «زن ممتاز» می‌خواند. از او پست‌تر زنی بود که عنوان خدمتکاری داشت و او را «زن خدمتکار» یا «زن چگاری‌ها» (چاکر زن) می‌گفتند.» (کریستین سن، آرتور امانوئل، ۱۳۷۲: ص ۴۳۲) «شمارة زنانی که مرد می‌توانست بگیرد، نامحدود بود و گاهی در اسناد یونانی دیده شده است که مردی چند صد زن داشته است». (مطهری، ۱۳۵۷: ص ۳۴۱) گوستاولوبون نیز تاکید کرده که «قبل از اسلام هم رسم مذکور در میان اقوام شرقی از یهود، ایرانی، عرب و غیره شایع بوده است» (گوستاولوبون، ۱۳۳۴: ص ۵۰۹)


چند زنی در ادیان
قبل از اسلام این رسم در میان تمامی ادیان الهی موجود در آن روزگار به جز مسیحیت[۵] وجود داشت. چنانچه در کتاب مقدس (تورات) آن را به رسمیت شناخته و آورده است که انبیاء بزرگ الهی همانند ابراهیم (کتاب مقدس، سفر پیدایش باب ۲۵: ۱-۶) و یعقوب (سفر پیدایش، باب‌ ۳۲ : ۲۲) و موسی(سفر خروج، باب۲ : ۱۶ تا ۲۱ و سفر اعداد، باب ۱۲: ۱) و داود زنان متعدد داشتند و در خصوص داود کتاب مقدس اسامی ۹ نفر از زنان او را نام می‌برد. (کتاب مقدس، کتاب اول تاریخ ایام، باب سوم) کتاب تلمود نیز نیز چند زنی را مجاز دانسته است. آقای وستر مارک[۶] می‌گوید: در تلمود برای تعدد زوجات حدی معین نشده، ولی سفارش کرده است در صورتی که مردی اقدام به چنین عملی کند، باید بتواند آن‌ها را به درستی تأمین نماید و فرد عادی بهتر است ۴ زن و افراد عالی مقام ۸ زن بگیرند، اما اذعان دارند که خداوند برای آن حدی قرار نداده است (احمد طه، ۲۰۰۳: ص۳۰) و در عمل نیز این کار میان یهودیان مرسوم بوده است. (السباعی، ۱۹۹۹: صص۷۷-۷۰) و امروزه علی رغم فتوای خاخام «جرشوم» به تحریم چند زنی باز کثیری از مردم اسرائیل (فرقه قرائیین) اقدام به چند زنی می‌کنند، لکن شروطی مثل وسعت مالی مرد یا عقیمی یا دیوانه بودن زن اول و رعایت عدالت بین زنان‌ (صابر احمد طه، ۲۰۰۳: ص ۳۱ و۳۲) را قائل می‌شوند، علاوه بر دین یهود در دین زرتشت و بعضی ملل دیگر این رسم و قانون وجود داشته است. (مطهری، ‌۱۳۷۴: ص۳۳۷ و صص۳۴۱-۳۴۰) همچنین در میان دین «کنفسیوس» (چینی‌ها) و دین «بودا» (هندی‌ها) چند زنی مجاز دانسته شده است و در دین «لیکی» که در چین پیروانی دارد، تعداد زنانی که یک مرد می‌تواند بگیرد تا ۲۳۰ نفر می‌باشد. (ناصح علوان، ۱۴۰۴: ص ۱۵)

اما همه ادیان برای تعدد زوجات شروطی قائل شده‌اند و یکی از شروط اساسی در این باب شرط عدالت می‌باشد، چنانچه در تورات آمده است که هرگاه شخصی کنیز خود را برای پسرش عقد نماید و سپس پسر مصمم شود که زن دیگری اختیار نماید، نبایستی از غذا و لباس زن اول بکاهد و وظیفه زناشوئی را در مورد او تقلیل دهد یا در کتاب مذهبی مالدیو که گرفتن سه زن را مجاز کرده است، دستور می‌دهد شوهر باید با آن‌ها به تساوی رفتار کند. (منتسکیو، ۱۳۶۲: صص ۴۳۸-۴۳۷)


چند زنی در غرب
بعضی از مورخین معتقدند که قدمت تک همسری در اروپا به دوران باستان (قبل از مسیحی شدن اروپا) می‌رسد و حتی نقل می‌کنند که «والانتینین، امپراطور روم، به علل و جهات مخصوص اجازه داد تا مردان چندین زن ‏بگیرند، ولی چون این قانون با آب و هوای اروپا مناسب نبود، از طرف سایر امپراطوران روم مثل‏ «تئودور» و «آکاردیوس‏» و «مونوریوس‏» لغو گردید.» )همان، ص ۴۳۴(

منتسکیو در توجیه این امر می‌نویسد: از آنجایی که زنان کشورهای آسیایی و جنوب زودتر به بلوغ جنسی می‌رسند، زودتر نیز پیر می‌شوند، بنابراین در سنین پیری به واسطه از دست دادن زیبائی خود نمی‌توانند نفوذی بر شوهر خود داشته باشند، در حالی که زنان اروپائی به جهت مختصات آب و هوا زیبائی خود را مدتی حفظ می‌کنند و در ایام پیری هم در مردان نفوذ دارند. (همان، ص ۴۳۳) او همچنین دیر ازدواج کردن زنان اروپایی و مصرف مشروبات الکلی از طرف مردان را علل دیگر این امر می‌داند.(همان)

چند زنی در مسیحیت
در اناجیل اربعه نصّ خاصی در مورد ممنوعیت چند زنی وجود ندارد، بلکه در رساله پولس مطالبی است که جواز تعدد زوجات را می‌رساند، آنجا که پولس می‌گوید: لازم است اسقف تنها یک زن بگیرد (رساله اول پولس رسول به تیموتاؤس، باب سوم: ۲ و ۱۲) و این‌که اسقف را ملزم به یک زن نموده است، دلیلی بر این‌ می‌باشد که برای غیر اسقف، بیش از یک زن جایز بوده است. به لحاظ تاریخی هم ثابت شده است که بعضی از مسیحیان اولیه بیش از یک زن می‌گرفتند. وستر مارک بیان می‌کند: با اعتراف کلیسا چند زنی تا قرن هفتم میلادی در بین مسیحیان وجود داشته است، او همچنین اذعان کرده است که پادشاه ایرلند «لدیار مات» و شارلمان دو زن داشتند و لوتر هم در اعتراضات خود به مسیحیت گفته که چند زنی به امر خدا حرام نشده است. (ناصح علوان، ۱۴۰۴: صص۱۷-۱۶) (امروزه فرقه مورمون‌ها قائل به چند زنی هستند و این امر در بین آن‌ها رواج دارد.)

این‌که به چه دلیل امروزه در عالم مسیحیت چند زنی ممنوع است، بسیاری از نویسندگان معتقدند حرمت چند همسری مسیحیت از قوانین حاکم بر روم باستان ناشی شده است، چنانچه جرجی زیدان می‌گوید: در متون دین مسیحیت نص صریحی دال بر ممنوعیت چند زنی وجود ندارد، بلکه کلماتی است که می‌توان جواز چند زنی را از آنها بدست آورد، لکن از آنجا که در نظر رؤسای اولیه کلیسا اکتفا به یک زن برای حفظ نظام و خانواده بهتر به نظر رسید و از قدیم نیز در دولت روم قانون تک همسری حاکم بود، پس به خودشان زحمت بررسی نصوص دینی مسیحیت را ندادند، تا این‌که به مرور زمان ازدواج با زن دوم حرام محسوب شد. (عبد الهادی عباس، ۱۹۸۷: ص ۳۳۷)

«وستر مارک» و «ارجست فوربل» و افراد دیگری هم‌چون صابراحمد طه معتقدند که کلیسا برای جلب بزرگان دولت روم به دین مسیحیت این قانون را پذیرفت و در حقیقت عملاً [برای خوشآمد دیگران] دست به تحریف دین مسیحیت زد. (احمد طه، ۲۰۰۳: صص۶۴-۶۳)

«وستر مارک» معتقد است که چندزنی به اعتراف کلیسا تا قرن هفدهم میلادی در مسیحیت وجود داشت. (الجمل، ۱۹۸۶: ص۲۶)

هرچند ازدواج دوم در اروپا از نظر قانونی جرم بوده است، لکن در عمل به قاعده تک همسری مقید نبودند. چنانچه لورا بتزیگ[۷] تاریخدان داروین‌گرا نشان داده است که هم در امپراطوری روم (باستان) و هم در عالم مسیحیت قرون وسطایی، اگر چه ازدواج، تک همسری بود، اما جفت گیری اغلب چند زنی بود.

گوستاولوبون هم در این رابطه می‌گوید: «در مغرب با وجود این‌ که آب و هوا و طبیعت مقتضی وجود چنین رسمی نیست، با این حال رسم وحدت زوجه رسمی است که ما آن را فقط در کتاب‌های قانون می‌بینیم وگرنه خیال نمی‌کنم بتوان این را انکار کرد که در واقعیت ماجرا، اثری از این رسم (رسم وحدت زوجه) نیست». (گوستاولوبون، ۱۳۳۴: ص ۵۰۹)

اینکه ویل دورانت ادعا کرده است که با ظهور دین مسیحیت چند زنی حداقل در اروپا از بین رفته و زن منحصر به فرد، صورت اساسی و رسمی ازدواج را تشکیل می‌داده است». (ویل دورانت، ۱۳۷۰: صص ۵۲-۵۱) احتمالاً به‌جهت عدم اطلاع از قوانین روم باستان بوده است، زیرا شکی نیست که ظهور دین مسیحیت ربطی به تک همسری در اروپا نداشته، بلکه قانون تک همسری در اروپا از مدت‌ها قبل در روم باستان جاری و حاکم بوده است.[۸]


چند زنی در اسلام
در باب جواز تعدد زوجات به آیه ۳ سوره نساء استناد می‌شود. در شأن نزول این آیه نقل شده است که قبل از اسلام بسیاری از مردم حجاز، دختران یتیم را به عنوان تکفل و سرپرستی به خانه خود می‌بردند و بعد با آنها ازدواج کرده و اموال آنان را تملک می‌کردند و مهریه آنها را کمتر از حد معمول قرار می‌دادند و با کمترین ناراحتی، آنان را رها می‌نمودند و حاضر نبودند به شکل یک همسر معمولی با آنها رفتار نمایند
. در این هنگام آیه نازل گردید که سرپرستان ایتام در صورت ازدواج با دختران یتیم باید عدالت را به طور کامل رعایت نمایند و در غیر این صورت از ازدواج با آنها چشم‌پوشی کنند و همسران خود را از زنان دیگر انتخاب کنند. (مکارم شیرازی، ۱۳۶۶: ص۲۸۹) بسیاری از مفسرین هم در مورد شأن نزول آیه مطالبی مشابه ذکر کرده‌‌اند. (بلاغی، ۱۳۴۵: ص۹) (ابوالفتوج رازی، ۱۳۷۴: ص۲۳۲) (کاشانی، ۱۳۴۴: ص۴۲۸)

بنابراین این آیه برای احقاق حق زنان بوده و به نفع مردان نازل نشده است، زیرا اولاً قبل از نزول این آیه مردان آزاد بودند تا هر تعداد که مایل بودند، ازدواج کنند، ولی نزول این آیه بیش از چهار زن را ممنوع اعلام کرد، حتی برخی را که قبل از تشرف به اسلام بیش از چهار زن داشتند، مجبور نمود که مابقی را رها کنند. ثانیاً قبل از نزول این آیه در حق دختران یتیم ظلم می‌شد و به اسم ازدواج، ثروت آنها تصاحب می‌گردید. این آیه مردم را از این کار نهی فرمود. در ادامه آیه ذکر شده است: «اگر می‌ترسید بتوانید بین چند همسر به عدالت رفتار کنید، تنها یک زن بگیرید و نه بیشتر».

علامه در ذیل تفسیر این آیه می‌فرماید: «این جمله، حکم مسأله را معلق به خوف کرد نه علم و فرمود که اگر می‌ترسید بین چند همسر... و نفرمود اگر می‌دانید که نمی‌توانید عدالت را برقرار کنید. علتش این است که در این امور که وسوسه‌های شیطانی و هواهای نفسانی اثر روشنی در آن دارد، غالباً علم برای کسی حاصل نمی‌شود و قهراً اگر خدای تعالی قید علم را آورده بود، مصلحت حکم فوت می‌شد. (طباطبایی، ۱۳۹۷، ص:۱۷۷)

از ظاهر آیه جواز چند همسری در نظر اسلام درک می‌شود، ولی قرآن در این خصوص جواز ازدواج با چند زن را مشروط به حفظ عدالت کامل نموده است، یعنی اگر نمی‌توانید عدالت را رعایت کنید به همان یک همسر اکتفا کنید تا از ظلم و ستم بر دیگران برکنار باشید. بنابراین تعدد زوجات در اسلام موارد خاص و با شرایط سنگین و در حدود معینی مجاز شمرده شده است.


چند زنی در جوامع فعلی
بر اساس تحقیقات مورداک[۹] چند زنی در بیش از ۷۵ درصد از جوامع فعلی یافت شده است، علی‌الخصوص در کشورهای عربستان سعودی و مصر و در میان فرقه مورمون‌ها (شاخه‌ای از مسیحیت پروتستان) در ایالات متحده آمریکا بسیار رایج است.(Browne, ۱۹۹۲: ۲۱۳-۲۱۴) رهبر فرقه مورمون «یونج» ۲۰ زن دارد و در میان فرقه‌های دیگر مسیحیت همانند فرقه «الاناتفتستس» در آلمان چند زنی رواج کامل دارد. (احمد طه، ۲۰۰۳: ص ۶۵)

همچنین مبلغین مسیحی که به تایلند و اندونزی و آفریقای مرکزی رفته‌اند، در آنجا با رواج شدید چند زنی مواجه شدند، برای رواج دین مسیحیت در آنجا، اقدام به تبلیغ چند زنی بی‌حد و مرز در دین مسیحیت نمودند. (احمد طه، ۲۰۰۳: ص ۶۵)


محاسبه آماری مردان چند همسر

بر اساس آخرین آمار منتشره، نسبت چند زنی در مصر ۴ درصد، در سوریه و عراق ۵ درصد و در کشورهای خلیج ۸ درصد می‌باشد. (هرچند این آمار رسمی است و شامل تعدادی موارد پنهانی نمی‌باشد.)

چند زنی در بعضی از کشورهای آفریقای مرکزی وصحرای آفریقا و غرب و جنوب آسیا عمومیت دارد. اطلاعات به دست آمده از تحقیقات سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸ نشان داد که نیمی از زنان مزدوج ۱۵ تا ۴۹ ساله کشورهای بنین، (کشوری در آفریقای غربی) بورکینافاسو، (کشوری در غرب آفریقا)، گینه و بیش از یک سوم زنان مزدوج سنین فوق در شش کشور آفریقایی با موضوع چند زنی همسرشان مواجهند. چند زنی در میان زنانی که کار نمی‌کنند، بیش‌تر از زنانی است که کار می‌کنند. چند زنی در میان زنانی که در مشاغلی با درآمد پایین هستند، بسیار رواج دارد.(United Nations, ۲۰۰۰: ۲۸)

 


جدول شماره(۱): درصد چند زنی در کشورهای آفریقای شمالی و صحرای آفریقا

اسم کشور
درصد

بنین
۵۰

سنگال
۴۶ 
بورکینافاسو
۵۱
مالی
۴۴

گینه
۵۰
موزامبیا
۲۷

کامرون
۳۳
توگو
۴۳

جمهوری آفریقای مرکزی
۲۹
نیجر
۳۸

چاد
۳۹
نیجریه
۴۱

جزایر کومورو
۲۵
رواندا
۱۴

کوت دلویر (Cote d’loire)
۳۷
مالاوی
۲۱

غنا
۲۸
سودان
۱۷

بوروندی
۱۲
نامیبیا
۱۳

کنیا
۱۶
اوگاندا
۳۰

لیبریا
۳۸
جمهوری متحده تانزانیا
۲۹

زامبیا
۱۷
زیمباوه
۱۹

 

 

Source: united Nations, ۲۰۰۰: ۲۸


همان طور که در نمودار فوق مشاهده می‌کنید آمار چند زنی در میان ۲۶ کشور، ارائه شده است که در ۷ کشور، بالای ۴۰ درصد و در ۶ کشور بین ۳۰ تا ۴۰ درصد و در ۷ کشور بین ۲۰ تا ۳۰ درصد و در ۷ کشور نیز زیر ۲۰ درصد رواج دارد.

به عبارت دیگر چند زنی در حدود ۵۰ درصد کشورهای مورد مطالعه بالای ۳۰ درصد بوده است.

تبیین نظری چند همسری
نظریه جمعیت شناختی
 
در این نظریه تکیه اصلی بر این امر است که در شرایط خاصی تعداد زنان آماده ازدواج بیش از مردان است و این فزونی تعداد زنان، جامعه را دچار نوعی بحران می‌نماید، بدین جهت بهتر است مردانی که از امکانات مالی خوبی برخوردارند، به جای یک زن با دو یا چند زن ازدواج کنند، تا تعادل برقرار شود.


نظریه جامعه شناختی 
از آنجا که مردان بیشتر درگیر مشکلات زندگی اجتماعی نظیر شرکت در جنگ و فعالیت‌های مختلف خطرناک جهت کسب معاش می‌باشند، بیشتر در معرض مرگ و میر بوده و عمرشان کوتاهتر از عمر زنان است. در جنگ جهانی دوم پنج میلیون نفر مرد کشته شدند، در حالی که چند هزار نفر زن کشته شده بودند، میزان مرگ و میر مردان در کشورهای غیر پیشرفته بیشتر است، زیرا اولاً امکانات بهداشتی در این کشورها کمتر می‌باشد، ثانیاً جنگ در بین این کشورها بیشتر شیوع دارد و این مصائب اجتماعی باعث می‌شود که همواره تعداد زنان بدون شوهر زیادتر باشد. (صابر احمد طه، ۲۰۰۳: ص۱۲۱)

در برخی مواقع زن به صورت ارثی عقیم است یا بعد از ازدواج به دلائلی عقیم شده یا به مرض عصبی یا جسمی سخت و... مبتلا می‌گردد، در این صورت شوهر یا زنش را طلاق می‌دهد و یک زن بی‌سرپرست به جامعه افزوده می‌شود یا اینکه زن دوم اختیار می‌کند، البته معمولاً شق دوم انجام می‌شود، زیرا طلاق زن اول موجب سرگردانی و بدبختی او می‌شود و کرامت نفس و جایگاه اجتماعی او را به خطر می‌اندازد، زیرا با این وضعیت فرصت ازدواج نخواهد داشت. (همان، ص۱۲۲)


نظریه مردم شناختی
نتایج مطالعات مردم شناسان در میان اقوام ابتدایی نشان می‌دهد که چند زنی در اغلب جوامع ابتدائی شیوع دارد و می‌توان ادعا کرد که اجتماعات اولیه بشری به طرف چند زنی متمایل بوده است . یک بررسی قوم نگارانه از ۸۴۹ جامعه ابتدائی در سرتاسر جهان نشان داده است که از این تعداد ۷۰۸ جامعه چند زنی(بیش از یک زن) و ۴ جامعه چند شوهری (بیش از یک شوهر) و ۱۳۷ جامعه تک همسری بوده‌اند. از طرف دیگر شواهد روانشناختی نیز نشان می‌دهد که مردان معمولاً به دنبال تنوع جنسی بوده و جذب شاخص‌های فیزیکی زن نظیر جوانی، تندرستی و شادابی می‌شوند در حالی که ماده‌ها به سمت شاخص‌های ثروت یا امکان کسب ثروت در مردان از جمله قدرت کشیده می‌شوند، ناپلئون شگنون[۱۰] انسان‌شناس داروین گرا، معتقد است که مردمان یانومامو[۱۱] در جنگل آمازون یکی از معدود قبیله‌هایی می‌باشند که شیوه زندگی نیاکان ما یعنی شکارچی‌ها را دارند. یانوماموها خود را «انسان درنده» می‌نامند و خشونت و جنگ‌های مرگبار در میان آنها متداول است. به گفتة ادوارد ویلسون زیست‌شناس برجسته، «یک چهارم از مردان یانوماموو در نبرد می‌میرند، اما جنگجویان باقیمانده اغلب در تولید مثل، بسیار موفق هستند. بنیانگذار یکی از روستاهای یانوماموو ۴۵ فرزند و ۸ زن داشت، پسرانش نیز پر زاد و ولد بودند، تا جایی که نزدیک به ۷۵ درصد از جمعیت نسبتاً بزرگ روستا از نسل او بودند و اصولاً جنگیدن آن‌ها برای گرفتن زنان متعدد بود.


انواع اقدام به چند همسری

اقدام مخفیانه
از آنجایی که ازدواج مجدد (خصوصاً اگر برای هوسرانی و بدون عذر موجه عرفی باشد) در کشور ما با هنجارها، انتظارات و ارزش‌های عموم مردم جامعه ناسازگار است، لذا معمولاً مردانی که قصد تجدید فراش دارند، تا حد امکان، آن را از چشم همه، حتی نزدیکترین خویشاوندان خود پنهان می‌کنند.[۱۲]

در مواردی هم شوهر از زندگی مخفیانه با زن دوم خسته شده و بعد از مدتی، به خیال این‌که آب از آسیاب افتاده است، جریان ازدواج مجدد خود را با زن اول در میان می‌گذارد یا شرایطی فراهم می‌کند که زن اول از جریان مطلع شود که البته در اکثر این مواقع حوادث پیش نشده‌ای اتفاق می‌افتد. [۱۳] (روزنامه اعتماد، ۱۸/۲/۸۳.)

اقدام آشکار
در مواردی زن نقص یا بیماریی نظیر عقیمی و روان‌پریشی و... دارد و همسرش نمی‌خواهد او را طلاق دهد، دراین صورت معمولاً به جهت آنکه عذر موجه وجود دارد، کمتر پنهان کاری انجام می‌شود و معمولاً مرد بعد از اخذ مجوز از مراجع قانونی اقدام به ازدواج مجدد خواهد نمود، زیرا این عمل او در نزد مردم و اطرافیان، عمل غیر ارزشی و ناهنجار جلوه نخواهد کرد، بلکه خود را نزد سایرین مردی فداکار معرفی خواهد کرد که حاضر شده است از زن معیوبی مراقبت کند.

اقدام با توافق طرفین
در جوامعی که چند زنی رواج گسترده دارد، زن اول، فرد خاصی را که به لحاظ خصوصیات فردی (اخلاقی) با او بیشتر موافقت دارد، به عنوان عضو زندگی خود انتخاب می‌کند یا در مواردی که زن دوم به عللی مثل عقیم بودن یا داشتن مشغله سیاسی- علمی، نمی‌تواند از عهده خواسته‌های شوهر برآید، خود داوطلب انتخاب

تاریخ آخرین ویرایش مطلب: تاریخ آخرین ویرایش: ۹۰/۰۴/۱۶ - ۱۴:۵۸
اشتراک گذاری: تلگرام فیسبوک تویتر
برچسب ها:

1
1


لوگین شوید تا بتوانید نظر درج کنید. اگر ثبت نام نکرده اید. ثبت نام کنید تا بتوانید لوگین شوید و علاوه بر آن شما نیز بتوانید مطالب خودتان را در سایت قرار دهید.
فراموش کردم
تبلیغات
کاربران آنلاین (0)